Boek
Nederlands
Vanuit 2019 kijkt een vrouw terug op de hartstochtelijke relatie die zij als 46-jarige in 1997 had met de ex-vriendin van haar echtgenoot en op haar betrokkenheid bij het lot van een vrouw die zich een tijger waande.
Onderwerp
Lesbische vrouwen
Titel
Stemvorken
Auteur
A.F.Th. Van der Heijden
Taal
Nederlands
Uitgever
Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij BV, 2021
888 p.
ISBN
9789021422299 (hardback)

Besprekingen

Was will das Weib?

In het nieuwe deel van zijn immer uitdijende romancyclus De tandeloze tijd laat A.F.Th. van der Heijden een vrouw aan het woord, maar ze spreekt onvermijdelijk met zijn, weliswaar welluidende, stem.

Of het iets meer mag zijn? A.F.Th. van der Heijden, kwistige keurslager van de Nederlandse letteren, serveert zijn klanten een 888 bladzijden tellend boekwerk over twee getrouwde vrouwen die verliefd worden op elkaar. En of het vleselijk is. Waar Harry Mulisch in Twee vrouwen 'opzettelijke geilheid' bewust vermeden zou hebben, zoekt Van der Heijden haar bewust op. De lesbische liefde wordt in al haar 'buiten de grenzen van het elastiek getreden' sappen onderzocht.

Niet jong, wel hetero

Een hetero van bijna zeventig die in het hoofd van een vrouw kruipt om in (vaak onwelriekende) geuren en kleuren de saffische seksualiteit te onderzoeken, mag dat eigenlijk nog wel? Natuurlijk. Literatuur is de kunst van de verbeeldingskracht en het inlevingsvermogen, maar laat nu net die twee eigenschappen weleens tekortschieten in Stemvorken. Wat Van der Heijden omschrijft als een 'hartverlammende, schedelsplijtende coup de foudre' komt op geen enkel moment zo intens over.

Dat …Lees verder

Liefde door het sleutelgat

Mateloos beschrijft A.F.Th. van der Heijden de liefde tussen twee vrouwen. Zijn vuistdikke roman Stemvorken noopt tot gulzig lezen. Robbert Welagen heeft aan tweehonderd pagina's genoeg. Raam, sleutel bevat minder woorden, meer gevoel. En is bij vlagen echt erotisch.

Als er gelijktijdig twee romans verschijnen over de liefde tussen een man en een vrouw zou dat beslist niemand opvallen. Heteroseksualiteit komt zo vaak voor, ook in de literatuur. Maar op min of meer hetzelfde moment twee romans over de 'vrouwenliefde' - wat een woord - is opvallender. Zeker als die boeken geschreven zijn door mannelijke auteurs, want dan hoor je allicht iemand roepen: liefde tussen twee vrouwen? Door een man? Kán dat eigenlijk wel?

A.F.Th. van der Heijden (1951) en Robbert Welagen (1981) schreven romans die qua vorm en stijl niet verder uit elkaar kunnen liggen, maar thematisch veel overeenkomsten kennen. Ze gaan beide over een tot mislukken gedoemde liefde tussen twee vrouwen, gedurende één zomer. In beide boeken speelt een man de rol van de grote afwezige.

In Van der Heijdens Stemvorken is Zwanet Vrauwdeunt aan het woord, ongediertebestrijder en moeder van twee, getrouwd met toneelschrijver Albert (Egberts, de spil van De tand…Lees verder

Door het sleutelgat

In zijn nieuwe roman brengt A.F.Th. van der Heijden zijn twee grote romancycli voor het eerst bij elkaar. Een gewaagd experiment, zo blijkt, al dartelt de bijna-zeventiger nog steeds door de taal als een veulen door de wei.

Wanneer Zwanet Vrauwdeunt, interim-chef van de afdeling Ongediertebestrijding van de Amsterdamse Gemeentelijke Geneeskundige en Gezondheidsdienst, naar een onderwoning wordt geroepen omdat de bovenburen klagen over een ondraaglijke stank, weet ze niet wat te verwachten. Zeker geen verwilderde vrouw die als een om zich heen klauwende kat het lijk van een man beschermt. Maar dat is dus inderdaad wat ze aantreft. Interessant materiaal voor het boek dat ze over haar werk aan het schrijven is, denkt Zwanet, maar in feite heeft ze andere zorgen aan het hoofd.

Het zijn deze zorgen die ons bij de tweede verhaallijn in A.F.Th. van der Heijdens nieuwe roman Stemvorken brengen. Zwanet is immers getrouwd met toneelschrijver Albert Egberts, een man met een schimmig amoureus verleden, die haar onlangs meedeelde dat net die avond ene Corinne Suwijn op bezoek komt, een fotomodel en de vrouw van een oude vriend. Wat is de relatie tussen Albert en Corinne, vraagt Zwanet zich af, en waarom hee…Lees verder

Zwanet Vrauwdeunt, ik-verteller in dit deel 8* van 'De tandeloze tijd', kijkt terug op gebeurtenissen in 1997 toen ze getrouwd was met Albert Egberts, het centrale personage in de cyclus. Als vrouw van 46 beleefde ze een ‘amour fou’ met Alberts ex, Corinne Suwijn. Egberts had Corinne uitgenodigd, in de hoop op een trio, maar moest al gauw het veld (of liever: bed) ruimen. Een tweede verhaallijn vormt de betrokkenheid van Zwanet en Corinne bij het lot van een vrouw die zich een tijger waant (een vorm van zoantropie). Dat brengt hen in contact met Tibbolt Satink, een personage uit de andere romancyclus van de auteur, 'Homo Duplex'. Deze nieuwe verbinding die oeuvrebouwer Van der Heijden aanbrengt, is een interessante voor trouwe lezers. Zijn indrukwekkende beschrijvingskunst laat de auteur hier vooral los op de seksuele relatie tussen beide vrouwen en dat is, honderden pagina’s lang, te veel van het goede en niet overtuigend. Van der Heijden laat de lezer na 885 pagina’s ook wel erg op …Lees verder

Beestachtig verliefde vrouwen

AFTH fileert het menselijk lichaam als bron van genot, maar ook van verraad in een vonkend, lesbisch liefdesverhaal.

A.F.Th. van der Heijden leidt het leven van een heremiet, zo zei hij in een interview. Een quarantaine die zich al elf jaar voortsleept, sinds het overlijden van zijn zoon Tonio, waarvan hij de dagen grotendeels in zijn werkkamer op driehoog doorbrengt, schrijvend aan dat imposante oeuvre dat maar blijft uitdijen en verbluffen. Stemvorken zou aanvankelijk als novelle verschijnen, maar Van der Heijden besloot toch weer groots uit te pakken met een vuistdik liefdesepos, een nieuw deel, het achtste, van zijn roman- cyclus De tandeloze tijd, haast negenhonderd pagina's aan literair spektakel, een vonkend relaas over de liefde tussen twee vrouwen.

Hè, een oude man die over lesbische seks schrijft, hoor ik u denken, maar die angel trekt Van der Heijden er slinks uit door zijn hoofdpersonage Zwanet Vrauwdeunt zich hardop af te laten vragen welke schrijver die liefde ook echt tot in het hart van de zaak bezongen heeft: 'Ik heb met alle respect in de Nederlandse vertelkunst bi…Lees verder

Over A.F.Th. Van der Heijden

Adrianus Franciscus Theodorus (Adri) van der Heijden (Geldrop, 15 oktober 1951) is een Nederlandse schrijver. Hij begon te publiceren onder de naam Patrizio Canaponi en publiceerde ook onder zijn initialen, als A.F.Th..

Algemeen

Van der Heijden is een schrijver van autobiografische verhalen en romans. In zijn werk is het eigen leven van de schrijver te herkennen. Dit maakt dat het gehele oeuvre met elkaar verbonden is. Dat wil echter niet zeggen dat gebeurtenissen en personen in zijn werk een getrouwe afspiegeling zijn van zijn eigen leven: hij gebruikt deze vrij, om ze te combineren met fictie, filosofische uitweidingen en een treffende sfeertekening van de Nederlandse sociale en culturele geschiedenis vanaf de jaren vijftig.

Van der Heijden wordt weleens gezien als de vertegenwoordiger van een generatie die na de oorlog opgroeide; dit in tegenstelling tot schrijvers als Harry Mulisch, Willem Frederik…Lees verder op Wikipedia

Suggesties